PROTOCOL

De voorstelling wil een ritueel zijn om deze nieuwe goden te bezweren, om de chaos van onze werkelijkheid vorm te geven. De bedoeling is om deze voorstelling te presenteren op festivals, in clubs of andere vormen van collectief feest. Als een echt ritueel tussen het publiek, waarmee samen een grens opgezocht en misschien zelfs overschreden wordt. 

Om dat te bereiken, zal de voorstelling bestaan uit één continu opbouwende spanningsboog van één uur lang, waarin alle media – dans, muziek, licht, scenografie – gestaag van nul naar een hoogtepunt toewerken. De beat is de drijvende kracht achter deze opbouw. Live drum wordt gecombineerd met electronische beats. De rol van drums in rituele vormen zoals Noh-theater loopt zo door van de beat van technomuziek, die sinds de jaren negentig een recentere vorm is van het muzikaal-ritueel vormgeven van een steeds versnellende, dystopische wereld.

Hoe lang kan de spanningsboog gerokken worden? Hoe groot, intens, hoeveel druk kan er gecreëerd en volgehouden worden?

In het midden van de dansvloer spelen electronica (Ofer Smilansky), muzikanten (drummer Ruben Martinez Orio en all-rounder Eva Reiter) en dansers (Mooni Van Tichel, Elsa Tagawa, Robson Ledesma en nog één te bevestigen naam) in PROTOCOL samen met anticipatie en opbouw. Van minimale klanken en gestes en stilte, gaat het naar een overweldigende, intense climax die maar blijft groeien. 

Door deze dynamiek van opbouw en interactie tussen dansers en muziek, opent zich een tussenruimte waarin de nieuwe goden van onze tijd kunnen verschijnen. Dat zal evenwel niet letterlijk gebeuren of vormgegeven worden. De dansers dragen kostuums die bepaalde eigenschappen uitvergroten of abstraheren, hun interacties en bewegingen zijn niet letterlijk maar eveneens getransformeerd. 

“Het zijn niet altijd dezelfde goden die de hemel bestieren. Het zijn niet altijd dezelfde heersers die belastingen innen in de steden en op het platteland. ” 
- Italo Calvino

Een inspiratiebron voor PROTOCOL is het ritueel van de Hauka uit de eerste helft van de twintigste eeuw in Ghana en Niger, zoals in beeld gebracht in de documentaire Les Maîtres Fous van Jean Rouch. In deze rituelen riepen de leden van deze gemeenschap – voornamelijk Ghanezen en Nigerezen voor wie de stedelijke context en de koloniale structuur van de samenleving redelijk nieuw waren  - de nieuwe goden van de techniek, de stad en de macht op. 

Ze eigenden zich de dynamieken en posities die hun omgeving overnamen toe, en begonnen ze ritueel te performen. Ze kopieerden de generaals, de commandanten, de gebouwen, de locomotief, de wapens, het rondetafelgesprek, de protocollen van de macht … van de Britse koloniale bezetter. Over het waarom en de betekenis zijn verschillende opvattingen, maar dit ritueel opent wel de vraag naar wie de nieuwe goden vandaag de dag zijn en hoe we ons tegenover hen kunnen verhouden. De Waanzinnige Politicus, AI, het Ego en Klimaatverandering zijn alvast goede kanshebbers. 

‘Goden’ is in tijden waarin het statuut van feiten en waarheid wankel is, opnieuw een interessante term. De ontwerpers van AI weten zelf niet precies hoe AI werkt, en vooralsnog gaat het vooral over marketing van verwachtingen: AI is dus een kwestie van geloof. Hetzelfde geldt voor populistische, autoritaire leiders die zich niet door de werkelijkheid laten hinderen en absoluut geloof eisen: of het nu Trump, Netanyahu, Putin, Bukele of Kim Jong-Un is. 

De klimaatverandering is zo’n grote en wijdvertakte crisis, dat niet zozeer het bestaan ervan een kwestie van geloof is, maar wel onze verhouding ertoe; die abstract is en vanuit overtuiging dient te komen. Individualisme, social media en neoliberalisme hebben bovendien van het Ego iets goddelijks gemaakt: we zijn onze eigen god en creëren ons eigen beeld. 

In Over het verdwijnen van rituelen (2019) traceert de Zuid-Koreaanse filosoof Byung-Chul Han festivals terug naar hun vroege Griekse, rituele oorsprong. Festivals waren toen een uitzondering op het regelmatige verloop van alledag, ze vormden een onderbreking, een aparte tussentijd voor contemplatie en verwerking. Op zoek naar de plaats van theater, dans en performance in onze huidige wereld in betekeniscrisis, is het (muziek)festival/feest/club de geknipte context, ook om een gedeelde ruimte te creëren met het publiek, dat meegenomen wordt in de trip van de voorstelling. De DJ en percussie werken samen om vanuit klank de spanning en druk op te bouwen en dynamiek te creëren: aspecten die we kennen uit club nights of concerten, maar die hier een andere inzet krijgen.