
DATA: 27.11.2025 + 28.11.2025
LOCATIE: Grand Theatre – Groningen [NL]
Een performance van Kris Verdonck / A TWO DOGS COMPANY
+ SPOT ON | Een lezing over Theater & Ai door Claire Swyzen (VUB), Catelijne van Middelkoop & dramaturg Kristof van Baarle.
In deze voorstelling zet Verdonck zijn onderzoek verder naar de spanning tussen aanwezigheid en afwezigheid, echt en fake, mens en technologie, en dat in tijden van AI. Mustaf Ahmeti en Jeroen Van der Ven brengen een voorstelling in drie delen: DARK, ACT #2 & BRASS #2. Het onderscheid tussen (live) en digitaal wordt steeds vager terwijl DARK de theaterzaal onderzoekt als (eveneens) die “andere black box” die schuilgaat achter de pixels op ons scherm: de algoritmes en AI die de vele chatbots en sociale mediaplatforms aansturen.
DARK vervaagt de grens tussen live en digitaal, lichaam en code. Achter gloedvolle schermen en glas verdwijnt en verschijnt een performer opnieuw, en trekt ons mee naar de verborgen black box waar algoritmes ademen. Via AI wekt ACT #2 echo’s van Beckett tot leven — een eenzame stem fluistert in het donker terwijl dekens oprijzen als rusteloze geesten. In BRASS #2 gonzen sousafoons van aanwezigheid, maar er is geen speler te vinden.
In deze huiveringwekkende dans van lichamen, data en verlangen lijkt zelfs de realiteit onzeker. Wat leeft er achter onze schermen? Wie heeft er werkelijk de controle — de mens, de machine, of iets daartussenin?
Meer informatie: www.grandtheatregroningen.nl

17:00 – 18:15 | Publieke Lezing:
Kunst en performance in onze huidige computercultuur door Claire Swyzen
De lezing van dr. Claire Swyzen (onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel en het Centre of Literature, Intermediality, and Culture/CLIC), “Interface, Database, Protocol: Text as Data in Postdramatic Mediaturgies”, herinterpreteert de verschuiving van dramatisch theater naar het “postdramatische theater” (Lehmann) in termen van “computercultuur” (Manovich), met een focus op elke vorm van taal die we op het podium kunnen waarnemen — tekstueel of mondeling, door mens of machine gegenereerd.
Hoe kunnen we het veranderde uiterlijk, de manier van produceren en de functie van tekst beschrijven binnen de digitale cultuur? Claire Swyzen introduceert daarom drie computerconcepten — interface, database en protocol — als aanvullende tools voor performance-analyse en past deze toe op een breed scala aan werk: van lo-fi tot algoritmisch theater en statistiek- of socialemediaperformances van kunstenaars als Nature Theater of Oklahoma, Tim Etchells, Annie Dorsen, Edit Kaldor en Rimini Protokoll. Elk van deze drie concepten belicht een belangrijke tendens in het postdramatische theater: een verschuiving in de presentatie/mediatie van tekst (van gezicht naar interface), een verschuiving in auteurschap (van auteur naar dataverwerker) en een verschuiving in de regels waarvolgens tekst wordt gegenereerd (van plot naar protocol).
19:00 – 19:50 | Een gesprek over theater en AI:
Voorbeschouwing met DARK-kunstenaar en gastexperts
Als aansluiting op de voorstelling DARK van A TWO DOGS COMPANY in het Grand Theatre Groningen hebben we kunstenaar Kris Verdonck, dramaturg Kristof van Baarle en onderzoekers Nataliia Laba en Claire Swyzen uitgenodigd om de spanningen te verkennen tussen aanwezigheid en afwezigheid, echt en nep, mens en technologie — vooral in tijden van AI.
Claire Swyzen (verbonden onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel en het Centre for Literature, Intermediality, and Culture) licht de invloed toe van termen als interface, database en protocol op ontwikkelingen in performancekunst binnen onze huidige computercultuur.
Nataliia Laba (universitair docent digitale cultuur en multimodale communicatie/human AI aan de Faculteit der Letteren, Rijksuniversiteit Groningen) gaat dieper in op recent onderzoek naar de impact van visueel-generatieve AI op kunstenaars en ontwerpers doorheen hun artistieke praktijk, evenals de publieke percepties van onze verantwoordelijkheid in het trainen en gebruiken van AI.
Het gesprek wordt gemodereerd door Pieter Verstraete (theatercriticus en universitair docent Kunst, Cultuur en Media aan de Faculteit der Letteren, Rijksuniversiteit Groningen). Dit evenement wordt audio-opgenomen voor een podcast.
Deze discussie verbindt de lijnen tussen kunst, performance, AI en computercultuur.
SPOT ON! is een lezingenreeks die zich richt op sociaal en politiek relevant theater en performance. Ze wil het publieke debat stimuleren en de impact van theater op de samenleving bevragen. Dit panel wordt georganiseerd in samenwerking met de sectie Theater van het ICOG Research Centre for Arts in Society van de Rijksuniversiteit Groningen.
20:00 – 21:15 | DARK
Een performance over de spanning tussen aanwezigheid en afwezigheid, echt en nep, mens en technologie.
Welke lichamen en levensvormen bevinden zich “achter” de schermen? En welke invloed hebben die schermen en digitale entiteiten op ons lichaam, onze zintuigen en ons werkelijkheidsgevoel? Net als de menselijke performers hebben de objecten in deze voorstelling een ambigu statuut. Worden ze bestuurd door de performers, of omgekeerd, of bewegen ze autonoom? Alles lijkt met elkaar verbonden en ook de toeschouwer zal positie moeten innemen in deze unheimische wereld waarin het begrip werkelijkheid wordt bevraagd.
